Klasy odporności ogniowej ścian szklanych EI30, EI60, EI120 – jak spełnić wymogi PPOŻ w biurowcu

Każdy projekt biurowca, centrum handlowego czy obiektu użyteczności publicznej musi przejść przez pryzmat przepisów przeciwpożarowych – i to właśnie na etapie doboru przegród szklanych decyzje projektowe mają największe konsekwencje. Szklane ściany przeciwpożarowe w klasach EI30, EI60 i EI120 to nie jest kwestia wyboru estetycznego – to twarda norma wynikająca z Rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (§ 216–225). W Justart realizujemy tego typu konstrukcje od lat i wiemy, gdzie najczęściej pojawiają się błędy – zarówno na etapie projektu, jak i odbioru przez Państwową Straż Pożarną.

Co oznaczają skróty E i I w klasyfikacji ogniowej?

Klasyfikacja odporności ogniowej opiera się na normie PN-EN 13501-2 i opisuje zachowanie elementu budowlanego w warunkach pożaru przez określony czas wyrażony w minutach. W przypadku przegród szklanych stosuje się dwa kluczowe kryteria:

E – szczelność ogniowa. Kryterium uznaje się za spełnione, gdy przegroda nie przepuszcza płomieni ani gorących gazów na stronę nienagrzewaną. Szyba może pęknąć i zmatowieć, ale ogień nie może przeniknąć przez szczelinę.

I – izolacyjność ogniowa. Kryterium uznaje się za spełnione, gdy średni przyrost temperatury na nienagrzewanej powierzchni nie przekracza 140 K, a w żadnym punkcie – 180 K. To oznacza, że po drugiej stronie ściany temperatura pozostaje na poziomie umożliwiającym bezpieczną ewakuację i działania ratownicze.

Liczba po literach to czas w minutach: EI30 oznacza 30 minut pełnej ochrony, EI60 – godzinę, EI120 – dwie godziny nieprzerwanego działania w warunkach pożaru. Dla szklanych ścian działowych w biurowcach najczęściej wymagane są klasy EI30 i EI60 – jednak dla ścian oddzielenia stref pożarowych w budynkach wysokich klasa EI120 bywa obligatoryjna.

Wymagania PPOŻ w biurowcach – która klasa i kiedy

Obowiązujące przepisy uzależniają wymaganą klasę odporności ogniowej od klasy odporności pożarowej całego budynku (A–E), jego wysokości oraz funkcji wydzielanej strefy. W praktyce dla biurowców obowiązuje najczęściej klasa B lub A, co przekłada się na konkretne minimalne wymagania wobec przegród szklanych.

Kluczowy błąd, który widzimy w praktyce: projektanci często dobierają klasę EI dla samej szyby, zapominając o całym systemie – profilu aluminiowym i sposobie osadzenia w ścianie. Tymczasem certyfikat ogniowy dotyczy zawsze konkretnego zestawu: szkło + profil + uszczelki + kotwy mocujące. Zamiana choćby jednego elementu na niecertyfikowany odpowiednik powoduje, że cały system traci ważność klasyfikacji. (Nasze systemy przeciwpożarowe)

Budowa profilu aluminiowego z wkładem ogniochronnym

Standardowy profil aluminiowy świetnie przewodzi ciepło – aluminium ma współczynnik przewodności cieplnej na poziomie ok. 200 W/(m·K). Użyty bez modyfikacji w przegrodzie ppoż natychmiast stałby się mostkiem termicznym, przez który ciepło pożaru przeszłoby na drugą stronę w ciągu kilku minut. Dlatego profile aluminiowe stosowane w systemach EI są fabrycznie wyposażone w wkłady ogniochronne – specjalne wkładki intumescencyjne lub z wełny mineralnej osadzone wewnątrz komory profilu.

W systemach, które stosujemy – między innymi opartych na certyfikowanych rozwiązaniach Aluprof i Procural – wkład ogniochronny pełni podwójną rolę. Po pierwsze, izoluje profil termicznie w warunkach normalnej eksploatacji. Po drugie, w trakcie pożaru aktywuje się mechanizm pęcznienia (intumescencji): wkładka przy kontakcie z temperaturą powyżej 150–200°C rozszerza swoją objętość kilkakrotnie, szczelnie wypełniając wszelkie szczeliny i zapobiegając przenikaniu gorących gazów. To właśnie ten mechanizm zapewnia, że profil utrzymuje kryterium E nawet po 60 lub 120 minutach ekspozycji na ogień.

Jak działa szyba ognioochronna – mechanizm żelu intumescencyjnego

Szkło ognioochronne klasy EI to nie jest zwykłe szkło laminowane. W szybach dostarczanych przez naszych partnerów – Glassprof i Polflam – między tafle hartowanego szkła wtryskiwany jest specjalistyczny żel ogniochronny (hydrogel krzemianowy). Jego działanie jest precyzyjnie zaprojektowane:

W temperaturze pożaru (powyżej ok. 120°C) żel zaczyna oddawać wodę w procesie endotermicznym, intensywnie pochłaniając ciepło. Jednocześnie pęcznieje i tworzy twardą, opalizującą warstwę izolacyjną, która radykalnie ogranicza przepływ promieniowania cieplnego na stronę nienagrzewaną. Szyba przestaje być przezroczysta, ale nie traci spójności – nadal stanowi szczelną barierę mechaniczną.

Praktyczna uwaga z montażu: szyby z żelem ogniochronnym są znacznie cięższe od standardowych pakietów szybowych tej samej grubości – masa metra kwadratowego EI60 wynosi około 60–65 kg. To bezpośrednio wpływa na dobór okuć, kotew oraz wymagania statyczne dla ramy profilu. Zaniedbanie tego przy projektowaniu detalów mocujących to jeden z częstszych błędów, który wychodzi dopiero przy montażu.

Tabliczki znamionowe – bezwzględny wymóg odbioru PSP

Element, o którym często się nie mówi podczas projektowania, a który potrafi zablokować odbiór budynku przez Państwową Straż Pożarną: każda konstrukcja szklana z certyfikowaną klasą EI musi być trwale oznakowana tabliczką znamionową. Wymóg ten wynika z § 4 Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków oraz z warunków konkretnych aprobat technicznych i europejskich ocen technicznych (ETiA/ETA).

Tabliczka musi zawierać co najmniej: nazwę lub znak producenta systemu, numer certyfikatu/aprobaty, osiągniętą klasę EI oraz numer partii produkcji. Inspektor PSP podczas odbioru weryfikuje obecność tabliczek i konfrontuje numer certyfikatu z dokumentacją techniczną obiektu. Brak oznakowania – nawet przy prawidłowo zamontowanym i w pełni certyfikowanym systemie – jest podstawą do wstrzymania odbioru.

W naszej praktyce zdarzało się, że wykonawca zamawiał certyfikowany system, ale tabliczki ginęły w trakcie transportu lub montażu. Dlatego każdorazowo protokołujemy stan oznakowania przed zakryciem montażu i przekazujemy komplet dokumentacji powykonawczej zawierający zdjęcia tabliczek in situ.

Kompletna dokumentacja systemu EI – czego wymagać od wykonawcy

Generalnemu wykonawcy, inspektorowi nadzoru lub architektowi prowadzącemu odbiór ppoż należy przekazać spójny komplet dokumentów. Niepełna dokumentacja na etapie odbioru to realne ryzyko opóźnienia, grzywny lub nakazanej rozbiórki elementów.

Ważna zasada: certyfikat systemu obowiązuje tylko wtedy, gdy wszystkie komponenty – profil, szyba, okucia, uszczelnienia i kotwy – pochodzą z zakresu objętego danym certyfikatem. Każde odejście od certyfikowanego zestawu wymaga nowej oceny technicznej lub zgody jednostki certyfikującej. To nie jest formalność – to kwestia realnej skuteczności systemu w warunkach pożaru.

Systemy PPOŻ Justart – zakres realizacji i certyfikaty

W Justart projektujemy i montujemy szklane ścianki przeciwpożarowe w klasach EI15, EI30, EI60 i EI90, a w ramach szerokiej oferty systemów przeciwpożarowych realizujemy również drzwi ewakuacyjne i całe strefy ppoż w obiektach komercyjnych i biurowych. Nasze konstrukcje oparte są na certyfikowanych systemach profilowych Aluprof i Procural, ze szkłem ognioochronnym Glassprof i Polflam – producentów posiadających pełną dokumentację zgodności z normami europejskimi.

Realizujemy projekty na terenie całej Polski i Europy – m.in. w Niemczech, Francji, Czechach, Słowacji, Rumunii i krajach bałkańskich. Czas realizacji standardowego zamówienia wynosi 4–8 tygodni od zatwierdzonego projektu wykonawczego, w zależności od złożoności geometrii i dostępności certyfikowanych komponentów. Gwarancja na profil i szkło wynosi 36 miesięcy, na okucia i samozamykacze – 24 miesiące.

Jeżeli jesteś na etapie projektu lub ofertowania – skontaktuj się z nami. Doradzimy dobór klasy EI, przygotujemy dokumentację do projektu budowlanego i zapewnimy kompletną dokumentację powykonawczą wymaganą przez PSP.

FAQ – najczęstsze pytania o ściany szklane ppoż w biurowcach

Czy ściana szklana EI30 wystarczy do oddzielenia strefy pożarowej w biurowcu?

Zależy od klasy odporności pożarowej budynku i funkcji wydzielanej strefy. W budynkach klasy B (wysokie i średniowysokie) ściany wewnętrzne nienosne wymagają minimalnie EI30, natomiast jeśli przegroda szklana stanowi ścianę strefy pożarowej (np. oddziela klatkę ewakuacyjną), wymagania rosną do EI60 lub nawet EI120. Ostateczne wymagania określa projekt zagospodarowania pożarowego wykonany przez rzeczoznawcę ds. ppoż i zaakceptowany przez PSP.

Czy szyba EI60 jest przezroczysta w normalnych warunkach?

Tak – szyba ognioochronna z żelem intumescencyjnym w klasie EI60 jest w pełni przezroczysta i estetyczna w normalnych warunkach eksploatacji. Żel ogniochronny zamknięty między tafli hartowanego szkła jest bezbarwny i nie zmienia właściwości optycznych tafli. Zmiana na nieprzezroczystą warstwę izolacyjną następuje dopiero pod wpływem wysokiej temperatury w warunkach pożaru.

Co się stanie, jeśli podczas montażu wymienię tylko szybę na inną markę, zachowując certyfikowany profil?

System traci ważność certyfikatu ogniowego. Certyfikat EI obejmuje konkretny zestaw komponentów przebadany łącznie jako system – profil + szyba + okucia + uszczelnienia. Każda zamiana elementu, nawet pozornie równoważna, wymaga osobnej oceny lub potwierdzenia przez jednostkę certyfikującą. PSP podczas odbioru ma prawo zakwestionować montaż i zażądać ekspertyzy lub rozebrania przegrody.

Jakie dokumenty muszę mieć na odbiór Państwowej Straży Pożarnej?

Kompletny pakiet to: certyfikat lub Europejska Ocena Techniczna (ETA) systemu, Deklaracja Właściwości Użytkowych (DoP) producenta, protokół z badań ogniowych według EN 1634-1, instrukcja montażu oraz dokumentacja powykonawcza z potwierdzeniem obecności tabliczek znamionowych in situ. Brak któregokolwiek dokumentu lub nieczytelne tabliczki znamionowe to najczęstszy powód wstrzymania odbioru.

Czy aluminium w profilu ścianki EI nie roztopi się podczas pożaru?

Aluminium topnieje w temperaturze ok. 660°C – znacznie niższej niż temperatura standardowego pożaru budowlanego (900–1100°C w krzywej ISO 834). Jednak certyfikowany profil aluminiowy z wkładem ogniochronnym zachowuje wymaganą klasę EI dzięki intumescencyjnej wkładce, która przy aktywacji szczelnie wypełnia przekrój profilu i odcina przepływ ciepła i gazów. Mechanizm intumescencji, a nie odporność samego aluminium, decyduje o zachowaniu kryterium E i I przez wymagany czas.

Ile kosztuje szklana ściana przeciwpożarowa EI60 w biurowcu?

Cena zależy od kilku zmiennych: klasy EI, łącznej powierzchni przeszkleń, złożoności geometrii, wybranego systemu profilowego i lokalizacji montażu. Istotna różnica cenowa wynika z grubości i masy szyby EI60 vs EI30 – szyba EI60 to ok. 25 mm grubości i 60–65 kg/m², co przekłada się na wyższe koszty zarówno materiału, jak i samego montażu. Najlepszym krokiem jest kontakt z naszym działem technicznym – przygotujemy wycenę na podstawie dokumentacji projektowej lub rzutu z podaniem wymiarów.

Czy ścianki ppoż wymagają regularnych przeglądów serwisowych?

Tak. Przepisy nakazują coroczne przeglądy elementów bierne ochrony ppoż, a warunki certyfikatu systemu określają zakres czynności konserwacyjnych – przede wszystkim sprawdzenie stanu uszczelek intumescencyjnych, drożności samozamykaczy w drzwiach ppoż i integralności połączeń. Zaniedbanie przeglądów nie tylko narusza przepisy, ale może prowadzić do utraty warunków gwarancji i – co poważniejsze – do faktycznego obniżenia klasy EI w warunkach realnego pożaru. Oferujemy serwis i konserwację wszystkich zrealizowanych przez nas systemów.

Źródła i podstawy prawne

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. 2022 poz. 1225 – tekst jednolity): https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20220001225

Norma PN-EN 13501-2:2016-07 – Klasyfikacja ogniowa wyrobów budowlanych i elementów budynków. Część 2: Klasyfikacja na podstawie wyników badań odporności ogniowej (PKN): https://sklep.pkn.pl/pn-en-13501-2-2016-07e.html

Glassprof – szkło ognioochronne EI30, EI60, EI90 (budowa i parametry techniczne): https://glassprof.eu/produkty

Polflam – technologia produkcji szkła ogniochronnego (artykuł Przeglądu Pożarniczego, CNBOP-PIB): https://www.ppoz.pl/roznosci/index/Szklo-ogniochronne/idn:997